Feeds:
Bydraes
Kommentare

Posts Tagged ‘dood’

Bonnie

Ons beleef voorwaar nie `n aangename tyd nie. Die afgelope week of drie loop die ou Sekelman knaend op ons spoor. Neem ons eers afskeid van Mia wat vir baie jare die kleinsus in die gesin was na ons ander mensekinders die huis verlaat het. Toe groet ons ons ouboet Dirk, en nou neem ons afskeid van ons geliefde Bonnie.

Die twee hondekinders het oral saam met ons gaan vakansie hou. Kleinsus en Ousus. Bonna was veral lief vir die see, maar eintlik was sy maar net mal oor saamry. Maak nie saak waarheen gery word nie, as die wiele draai wou sy saam.

Saam met Ma en Pa by die see, met Mia in die rugsak omdat haar been seer was en sy nie vêr kon loop nie.

Sy was lief vir water, of dit nou n getypoel of stortreën was, as dit nat was moes sy daarin speel, maar nooit in die  swembad nie, daarvoor was sy te veel van n lady, n waardige, afsydige Skotse lady.

Na 14 jaar saam met ons, het kanker haar kom wegvat. Sy was gedaan en die veearts het haar uit haar pyn verlos.

Ons mis jou ou Bon met jou ronde lyfie en kordaat houding. Jy was uniek, jy was dierbaar. Mooiloop ou honne. Dit was goed om jou te geken het.

Read Full Post »

Ouboet


Dirk, Petrus, Johannes van Schalkwyk 1936-2017
Ons Ouboet, gebore lank voor ek die lig gesien het en uit die huis uit voor ek behoorlik bewus geword het van wat alles om my aan die gang was.

Meeste van die tyd was hy net `n skadu figuur in die agtergrond van my bestaan. Iewers was daar `n ouboet met sy eie lewe, sy eie drome, sy eie vriende. Ek onthou grepe van waar hy wel op die voorgrond getree het soos Kersfees by Letswana Park waar hy en Sus die dansbaan aan die brand gedans het, soveel so dat die ander dansers op die kant gaan staan het om te kyk hoe die twee die Tango dans, amper soos Al Pacino en Gabrielle Anwar in Scent of a Woman.

Ek was nog op laerskool toe hy eendag vir my `n verjaarsdag geskenk gegee het, `n Daisy pellet gun, so `n klein, grootliks plastiek windgeweertjie wat sulke klein ronde koeëltjies met so `n boog geskiet het. Jy kon sien hoe die koeëltjie deur die lug trek, en die vöeltjies kon dit ook sien aankom, met die gevolg dat hulle gelukkig kon wegvlieg voor die koeël hulle tref. Ek en die mossies het groot pret gehad met daardie geweer van my.

Gebore in die ou Oos-Transvaal iewers op `n plaas naby Trichartd, toe na Hibernia en later Loslapdoorns in die Wes-Transvaal naby Lichtenburg. Laerskool Zoetmelksvlei, Hoërskool Lichtenburg, Universiteit Pretoria toe Army toe. Van daar die wye wêreld in om te werk, te trou en 4 seuns groot te maak, goed groot te maak sodat hulle goeie, verantwoordelike manne kon word. En dit is miskien ons finale nalatenskap, `n soort van getuigskrif vir ons, dat ons kinders eerbare, hardwerkende en geliefde mense in die samelewing word wat op hulle beurt goeie ouers vir hulle eie kinders is. (of miskien is dit juis ten spyte van ons pogings om hulle op te voed, dat hulle goed uitdraai?)

Iewers langs die pad het ek hom eendag per ongeluk amper dood gery met sy eie rooi Willys Jeep, maar dis `n lang storie. En nou is hy weg. Ons Ouboet, Pa van sy seuns en Oupa van sy kleinkinders is huis toe. Ons groet jou, jou skadu sal nog lank in die agtergrond van ons lewens voort bestaan. Gaan in vrede.
“The return journey may take us back through physical love, the unity of touch; Through mental love, the unity of rapport; Through cosmic love, unity with all things. In the end, our journey form Love to Love will take us back to the realization of oneness with What we have always been and ever will be.” (Arthur Tricknor: Solid Ground of Being)

Read Full Post »

Einde van `n pad

Gegroet ou kleintjie. Mooiloop.

 

Read Full Post »

Mia

Vandag is ons baba weg. Haar pyn verlig deur die dokter met die bottel blou medisyne.

Sy was maar net `n klein bondeltjie hond toe ons haar gekry het, die “runt” in die werpsel.

En toe word sy en haar ousus die middelpunt van die gesin se lewe.

Na twaalf honde jare (84 in mense jare) wou die beentjies nie meer loop nie en moes ons jou groet.

Ons sal jou ou klein lyfie mis Mia. Dit was 12 goeie jare. Mooiloop poppie.

Hulle wag vir Ma om huis toe te kom. Nou is daar een waghond minder.

Read Full Post »

Baie lank gelede was daar:

Family144(Broer Gert)

`n Jonge vryer en sy perd, moontlik ou Poon. Hier is hulle op pad na die buurplaas, opgedres in sy Sondag beste om die buurdogter te gaan vry.

Family111(1927 Cyferfontein)

Of die meisie een van hierdie skoonhede was, weet ek nie. Wat ons wel weet is dat dit die netbalspan van Cyferfonteijn van 1927 was.

Family052 (Gert,Sannie&Karel met Ou Ruiter)

Na berig word is hier die einste vryer van bo, toe hy nog op laerskool was. In die foto saam met sy tweeling suster en `n ouer sus op pad skool toe. Dit was lank-lank gelede, nog voor telefone en teerpaaie. Goeie ou dae? Ek dink nie so nie.

Family120

Die voorsate. Moes by `n begrafnis gewees het. Let op die rouband aan die man links se arm.

Family244

Toeka se tyd. Oupa en Ouma middel links, met `n broeisel nasate voor die sinkhuisie in Trichard. Nog die huis, nog Oupa en Ouma bestaan vandag.Ek vermoed ook min van die nasate is nog met ons.

Dit was lank gelede se mense met hulle eie drome en wense, vreugdes en vrese. Stof tot stof.

Read Full Post »

“Bardo of Dharmata”

In Tibettaans is die Bardo van Dharmata: Chönyi(d) Bardo, waar chön yi beteken “the intrinsic nature of everything, the essence of things as they are” (Sorgyal Rinpoche: The Tibetean Book of Living & Dying).

Die afgestorwene het nou, as suiwer energie,  verby die oorweldigende Wit Lig van die Chikhai Bardo beweeg en bevind hom/haar  in die Karma gedrewe Bardo van oorweldigende kleure, geluide en lig. Wat hier gebeur, sê Sorgyal, is dat “mind and its fundamental nature”  (as suiwer energie) gaandeweg begin her-manifesteer as vorm. Hier neem jy weer jou oorspronklike vorm as mens aan, maar in die vorm van lig (moontlik die “verheerlikte liggaam” waarvan die Bybel praat? Of die astrale liggaam?).

Die eerste fase van Dharmata is steeds een van helder wit lig, maar die lig is nie so intens soos in die Chikhai Bardo nie en uit die lig begin die ou bekende wêreld vorm aanneem, maar in verskillende kleure soos in ´n lugspieëling op ´n warm dag. Die lug is blou, water is wit, grond is geel, vuur is rooi en die wind is groen. Hoe stabiel hierdie lugspieëling sal voorkom, en of jy daarmee een sal kan word en so bevry word van die siklusse van Samsara, hang 100% af van die mate van stabiliteit wat jy gedurende die lewe bereik het deur meditasie en ander geestelike praktyke.

Weereens moet mens die ligte moontlik beskou as energie wat op bepaalde, baie spesifieke  frekwensies vibreer. Indien jou energie dan op dieselfde frekwensie vibreer sal jy die verskynsel nie vrees nie, en kan jy deur eenwording op hierdie stadium bevry word. Indien jy nie tot hierdie vlak van bewussyn gevorder het nie, sal jy aanbeweeg na die volgende fase van Dharmata.

Die tweede fase van Dharmata is “luminosity dissolving into form”. Die verskillende kleure neem nou bepaalde vorms aan. Die vorm wat hierdie ligte sal aanneem, sal afhang van die kultuur en tradisies waarin jy groot geword het, want ons moet steeds onthou dat alles wat in die Bardo met ons gebeur in ons eie gedagtes (die Engelse woord ‘mind’ is hier vir my meer beskrywend) afspeel. Vir Bhuddiste verander die ligte in goeie en slegte gode (deities). Vir ons sal dit moontlik die Christus, Engele, Moeder Maria of Heiliges en duiwels, bose geeste of demone wees.

Hierdie verskynsels gaan gepaard met verblindende lig, oorweldigende geraas soos ´n baie erge donderstorm, en die geluid soos van ´n skreeunde stormwind. Ligstrale soos lasarstrale straal uit jou en die ‘gode/heiliges’ en as jy besef dat goed en kwaad se oorsprong jou eie gedagtes, wense en vrese is, sal jy een word met hierdie Lig en so bevry word.

Indien jy in vrees en bewing vlug, beleef jy die derde fase van die Bordo van Dharmata wat; “union dissolving into wisdom” genoem word.  Verskillende ligte, eers blou, dan wit, gevolg deur geel, rooi en groen, sal in pare van dieselfde kleur na jou toe aankom. Die primêre lig (bv Blou) sal byna verblindend voorkom, terwyl die sekondêre lig (ook blou van kleur) dof sal skyn. Hierdie ligte verteenwoordig aspekte van wysheid. Sogyal beskryf dit as:

Die blou lig dui op wysheid/onkunde. Indien jy soos ´n dwaas deur die lewe gegaan het sal die helder lig jou verskrik en jy sal deur die dowwe lig aangetrek word. Indien jy reeds in die lewe wysheid bekom het, die  “wisdom of all-encompassing space,”  sal jy na die helder lig gaan, daarmee een word en ´n helder begrip en direkte belewenis van die werklikheid sonder die tussenkoms van konsepte beleef.

Die dowwe wit lig verteenwoordig haat en woede. As dit die soort lewe was wat jy gelei het, sal die dowwe lig jou aantrek en sal jy weens jou karma, tien maal erger haat en woede beleef as gedurende jou lewe.  Indien jy jou lewe sonder haat en woede geleef het sal die helder wit lig jou aantrek  en sal jy “mirror-like wisdom” bekom waardeur jy ´n diep en omvattende selfkennis en selfaanvaarding sal beleef.

Die dowwe geel lig verteenwoordig hoogmoed. As jy hoogmoedig was, sal die dowwe geel lig jou aantrek en sal jy nou nog meer hoogmoeddig word. Jou hoogmoed en eiewaan sal onbeperkte, waansinnige hoogtes bereik. Indien jy jouself gedurende jou lewe nie bo ander geag het nie en die werklikheid sien soos wat dit is, sal jy nou ervaar dat daar geen dualiteit bestaan nie. Die EK wat hoogmoedig is bestaan in werklikheid nie, jy en alles wat bestaan is uit die Lig. Dit is, “equalizing wisdom”.

Die dowwe rooi lig verteenwoordig begeerte. As hierdie lig jou aantrek omdat jou lewe oorheers was deur begeerte, sal jou begeertes nou tien maal erger word. Omdat begeertes in die Bardo nie vervul kan word nie, sal dit jou nou erge pyn en lyding besorg. Om reeds gedurende jou lewe bevry te word van begeerte is om “the wisdom of discernment” te bekom. Dit is die wysheid om te kan onderskei tussen wat werklik nodig en onnodig is, wat van waarde en wat waardeloos is.

Die dowwe groen lig verteenwoordig jaloesie. Soos met begeertes, neem jouloesie hier onmeetlike proposies aan en veroorsaak dit lyding soos uit die hel. Om vry te lewe van jaloesie is om onbevooroordeeld en vry van begeerte te wees. Die helder groen lig wat “all-accomplishing widom” verteenwoordig, sal jou aantrek en jy sal bevry word.

Die siftingsproses gaan eenvoudig voort, en afhangende daarvan of jy reeds gedurende jou lewe al hierdie negatiewe eienskappe en drange kon bemeester, kan jy met hierdie helder “ligte” saamsmelt en bevry word van Samsara.

Indien jy steeds nie gereed is vir bevryding op hierdie vlak nie, sal jou slegte karma hier erge pyn en lyding veroorsaak. Dan sal dit jou aandryf na die  vierde en finale fase van Dharmata.

Die vierde en laaste fase van Dharmata word genoem: “wisdom dissolving into spontaneous presence.” Al drie die vorige fases van die Bardo van Dharmata word nou vir ´n kort tydperk gesamentlik beleef in ´n oorweldigende “vertoning” met ´n laaste geleentheid om uit die kringloop van hergeboorte te ontsnap.

Op hierdie stadium van spontane teenwoordigheid besef jy eers werklik dat jy dood is. Skielik sien jy jou liggaam leweloos lê, jy sien hoe jou mense huil, jy sien hoe jou liggaam voorberei word vir die begrafnis en jy hoor as die mense met mekaar praat, ook alles wat hulle van jou sê (en dink!) en jy probeer met hulle praat om hulle te verseker dat jy nie dood is nie, maar hulle steur hulle nie aan jou nie, en dit ontstel jou geweldig.

Gedurende hierdie tyd vind jy dat jy wonderlike dinge kan doen soos om deur mure te kan loop en oombliklik van een plek na ´n ander kan beweeg deur net daaraan te dink. Jou hele lewe speel weer voor jou af en jy onthou elke oomblik daarvan. Jy onthou ook al jou vorige lewens en jy weet wat die volgende lewens vir jou gaan inhou. En dan verdwyn alles soos mis voor die son, en as jy weer wakker word is jy in die laaste Bardo, die Sipa (of Sidpa) Bardo; The Bardo of becomming, die finale fase voor jy weer gebore word.

Om die Bardo van Dharmata te verstaan, moet jy daaraan dink as ´n droom terwyl jy slaap, of ´n dagdroom, of ´n nagmerie. Jy moet onthou dat alles wat daar met jou gebeur, al die gode en heiliges en bose geeste en demone wat na jou toe aankom, jou eie skeppings is en dat dit skadeloos is. Dit kan jou geen kwaad aandoen, of pyn veroorsaak nie. Jy moet kalm bly deur gebed, deur herhaling van jou meditasie tegnieke wat jy geleer het, en jy moet konsentreer op wie jy as jou helper, heiland en redder sien, maak nie saak of dit die Christus, die Buddha, Krishna of God self is nie. Deur hulle/hom/haar te vra vir bystand en hulp sal jy jou gemoed stabiliseer en die verskynsels sien vir wat dit is en een word met die Lig volgens jou vlak van ontwikkeling/vibrasie en dan sal jy bevry wees.

Die alternatief is om afwaarts te spiraal na die Sipa Bardo (Hemel en Hel?)wat ek volgende keer sal bespreek.

Read Full Post »

Lewe en dood. Die een vervloei in die ander. Nie die einde nie, maar ´n voortsetting. Gevra wat hy hoop om te bereik met sy boek “The Tibetan Book of Living and Dying”, sê Sogyal Rinpoche: “ I want every human being not to be afraid of death, or of life; I want every human being to die in peace, and surrounded by the wisest, dearest, and most tender care, and to find the ultimate happiness that can only come from an understanding of the nature of mind and of reality.”

James George skryf: “Before I die, I want to understand what life is, and what or who I am.” Dit is, soos die Engelse sê, a tall order. Hy self gee toe dat hy die antwoord moontlik eers sal kry aan die anderkant van hierdie lewe.

In aanloop tot my skrywe oor die Bardo Thôdol, wil ek eers stilstaan by James George en sy idees omtrent die lewe, die werklikheid soos ons dit sien, glo en beleef.

Wat is die werklikheid? Sommer van die begin af is dit duidelik dat daar twee teenpole van verstaan is. Aan die een ekstreme kant is die wetenskaplike uitganspunt soos verteenwoordig deur mense soos Max Planck en sy stelling; as dit nie gemeet kan word nie, is dit nie werklik nie.

Hierteenoor, moontlik aan die ander uiterste kant, is die mistisisme, verteenwoordig deur onder andere Sankar Acharya wat sê: “All that can be measured is illusion.”

Tussen die twee uiterste standpunte is daar tog raakpunte. In May 2011 skryf James Gleick in die Smithsonian:  “Most of the biosphere cannot see the infosphere: it is invisable, a parallel universe humming with ghostly inhabitants. But they are not ghosts to us – not anymore. We humans, alone among the earth’s organic creatures, live in both worlds at once. It is as though, having long co-existed with the unseen, we have begun to develop the needed extra-sensory perseption (to see the unseen*).”  * my invoegsel.

Maar wat is hierdie “unseen” waarmee ons saam leef?

Ons weet nou dat die gemanifesteerde wêreld waarin ons leef bestaan uit ´n spektrum van vibrasies; lig, energie, materie is die enigste van hierdie vibrasies wat ons tans met ons (beperkte) sintuie en meetinstrumente kan “sien”. Maar anderkant hierdie meetbare wêreld, is wat sommige wetenskaplikes soos Gleick hier bo na begin verwys as “the world of information”, of “morphic resonance” soos  Rupert Shelldrake dit noem. Miskien selfs Plato se “Forms” en die Buddhiste se “Dit wat Is”, maar in esensie die noumenale wêreld, ´n wêreld volgens meeste spirituele tradisies waaruit alles ontstaan en waarheen dit weer terugkeer, die onderliggende realiteit waarsonder niks kan bestaan nie.

Sê James; die beperkte, meetbare  wêreld van Planck is “a world with all the mystery squeezed ot of it and not a hint of the noumenal Unity that underlies and subsumes the known phenomenal world.” Meeste van ons is skaars bewus van die werklikheid rondom ons, wat nog van die subatomiese wêreld van die kwantum fisika!  En ten spyte van ons pretensieuse godsdienstigheid (James noem dit “egotism and narcissism dressed up as spirituality) is ons steeds grootliks onbewus van die noumenale werklikheid, want ons gaan deur die lewe soos slaapwandelaars, jaag die egostrelende lekker dinge na, en gaan so nou en dan kerk toe en skryf so terloops wonderlik inspirerende bybelversies en wyshede en plaas erg bebloede prentjies van Jesus op Facebook en jaag dan verder onnadenkend deur ons besige dag, dan hoop ons  maar om op die manier eendag ons plek in die hemel te verdien (of hoop ons net om mense te beïndruk sodat hulle sal dink ons verdien om hemel toe te gaan?).

Maar, sê James George, die noumenale werklikheid is toeganklik vir ons “when we are fearless enough to drop our habitual “thinking about it,” the awareness of presence lights up in us naturaly, without any effort, when we relax and await it with fully attentive equanimity.” En verder; “To the extent that I am present, I am a different being,”  want dan is ons wakker en bewus van wie en wat ons is. “At our most awake moments, we know without the least doubt that we are designed for such an awakening, for such a transformation. That is our inner purpose and the cosmic purpose.”

Ons is nog maar aan die begin van ons evolusionêre ontwikkeling, sê James, en sluit hier aan by Teilhard de Chardin se idee van motamorfose en uiteindelike sintese met, wat hy noem “Omega”.

“At such moments of presence, I see that I embody a Life that is in resonance with the Great Life, and I am aware that I share that Life with other beings. In that sense, there are no “others.” Sê James George. Maar om by daardie “moments of presence” uit te kom is nie so maklik nie, nie in hierdie lewe nie, en nog minder as ons die Groor Rivier oorgesteek het die Bardo in. Dit gebeur nie sommer so sonder “effort” nie, inteendeel, dit vra ´n leeftyd se intense “effort” soos Songyal Rinpoche dit ook duidelik in sy boek stel. Vir hierdie lewe is dit noodsaaklik, vir ons tog deur die Bardo is dit onontbeerlik. Lag ons hierdie waarskuwing af, word ons tog deur die Bardo een hellevaart.

Die lewe is nie vir sissies nie, maar die Bardo kan jou ergste nagmerie word, tien maal erger as jou erste nagmerie in hierdie lewe.  Of jy kan in die Hemel beland (wat dalk nie so wonderlik is as wat jy gedink het nie!) Maar jy kan ook vir ewig bevry word van Samsara, as jy gelukkig is.

In die volgende skrywe loop ons dan saam die Bardo storm en kyk wat gebeur!

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: